Küllerinden Doğan Bitcoin ve Grin

Anka Kuşu’nun Hikayesi — Phoenix

Efsaneye göre Anka kuşu, bilgi ağacının dallarında yaşar ve akıllara gelebilecek her şeyi bilmektedir. Aynı zamanda sonsuz bir yaşa sahip olarak, ölümsüzdür. Öleceğini hissettiği zaman yuvasını kuru dallarla sarar ve güneşin tüm görkemiyle çıkıp yuvasını yakmasını bekler. Alev topuna dönen yuvada Anka kuşu, küle dönüşür ve küllerinden yeniden doğar.

The Economist 1988

The Economist Dergisinin Kapağı

Bitcoin

Yukarıdaki gibi ekonomi adına böylesine önemli bir çıkarım yapan ve yaptığı çıkarımı da böylesini güzel bir kapak görseliyle tamamlayan makaleden 20 yıl sonra, yani 2008 yılında, Satoshi Nakamoto adlı gizli bir yazılım geliştiricisi ortaya çıktı ve yeni bir para birimi olan Bitcoin üzerinde çalışma yaptığını duyurdu. Bitcoin, o zamana kadar hiçbir örneği olmayan, kendi kendine çalışmayı vaat eden, evrensel, engellenemez, değiştirilemez ve mevcut ekonomi sistemine tamamen zıt bir yapıyı ortaya koyuyordu. Böyle temelleri olan bir projenin, böyle gizli bir geliştirici tarafından ortaya çıkarılması sürecini düşündüğümüzde, yukarıda bahsettiğimiz makale ve onun ortaya koyduğu sonuçlardan rahatsız birini bizlere gösteriyor gibiydi. Çünkü, geçmiş ekonomi sistemindeki adalet eksikliği ve merkeziyetsizlik eksikliği olmasaydı, hem The Economist dergisindeki makale, hem de hayatımızda Satoshi Nakamoto ve onun oluşturduğu Bitcoin olmayabilirdi.

1) Satoshi’nin kendi sözleri:

2) 5 Nisan 1975

Satoshi’nin, p2p üzerinde yazdığı mesajla, ekonomi sistemine olan tepkisi çok net belli olsa da, sadece bununla sınırlı değildi. Aynı zamanda, site üzerinde girdiği doğum tarihiyle de büyük bir mesaj vermeye çalışıyordu.

3) 3 Ocak 2009 — The Times

Satoshi’nin bir diğer tepkisi ise Bitcoin’in 0. yani genesis bloğunda gizlidir. Tarih 3 Ocak 2009'u gösterdiğinde, Satoshi Nakamoto tarafından, bu bloğa diğer bloklardan farklı olarak gizli bir mesaj yerleştirmiştir.

4) 1. Bitcoin Bloğu — The Economist Bağlantısı

Satoshi’nin son tepkisi ise bir teori kıvamında olsa da, anlatmaya değer niteliktedir. Satoshi 3 Ocak 2009 tarihinde, Genesis bloğu oluşturduktan sonra 6 gün boyunca Bitcoin ağını çalıştırmamıştır. Tarih 9 Ocak 2009 tarihini gösterdiğinde ise, ağı tekrardan çalıştırıp, 1.bloğu oluşturmuştur.

9–15 January 1988

Grin

Bitcoin’den tam 10 yıl 6 gün sonra, aynı Bitcoin’in doğuş ambiansını hissettiren, Grin adında yeni bir proje ortaya çıktı. Grin, ortaya çıkış temelleriyle her ne kadar Bitcoin’i hatırlatsa da, Bitcoin’den de çok büyük bir farkı vardı. Bu fark, Grin’in sadece mevcut ekonomi sistemine değil de, aynı zamanda Bitcoin ve mevcut kripto para ekosisteminin bir takım özelliklerine de tepki olarak ortaya çıkmış olmasıydı çünkü Bitcoin çıktığı tarih itibariyle gizliliği ve anonimliği savunan bir kripto para olarak lanse edilmişti. Ancak, tamamen açık blok zinciriyle, gizliliği sağlamada oldukça yetersizdi. Bununla beraber, Bitcoin eski ekonomi sisteminin adaletsizliğine dikkat çekiyordu ancak, sahip olduğu sınırlı arz ve sürekli azalan emisyon politikasıyla, farklı bir adaletsizlik oluşturabileceği noktasını kaçırıyordu. Aynı zamanda, sürekli azalan parasal emisyonla, parasal enflasyonun 0 noktasına kadar gideceği ve en sonunda ağın sadece işlem komisyonlarıyla çalışıp, çalışmayacağının net olarak belli olmayacağı büyük bir risk içeriyordu. Bitcoin’den sonra ortaya çıkmış olan kripto paraların bir çoğu da, bu konulara çözüm bulmak yerine, tam tersine Bitcoin’in izinden gittiler. Bunun sonucunda da, tüm bunlara tepki olarak, Grin coin ortaya çıktı.

Mimblewimble ve Tom Elvis Jedusor

Mimblewimble protokolünün gizli yaratıcısı olan Tom Elvis Jedosor, protokolü anlattığı whitepaper’daki ilk olarak cümlelerinde, Bitcoin blok zincirindeki her işlemin, bir önceki işleme bağlı olduğunu ve bundan dolayı da ağa katılmak isteyen birinin, her şeyi tamamen baştan indirmesi ve doğrulaması gerektiğini söylüyordu. Bunu yapmanın da zahmetli, uzun süreli ve fazla yer kaplayıcı olduğunu belirtiyordu.

Grin ve Ignotus Peverell

Tom Elvis Jedusor, Mimblewimble fikrini armağan ettikten sonra ortadan kayboldu ve o tarihten sonra bir daha ortaya hiç çıkmadı. Tom’dan 2 ay sonra başka bir gizli geliştirici olan Ignotus Peverell ortaya çıktı ve Mimblewimble’ın ilk gerçek uygulaması olan Grin coin’i yapmaya başladığını duyurdu. Artık Ignotus, Tom’un bayrağını devir almıştı.

Bitcoin ve Grin Adalet Temeli

Ignotus’un, Grin’e kattığı her bir özelliğin, Bitcoin’den sonra ortaya çıkmış bir çok kripto paradan farklı olduğu aşikardır ancak durum sadece bununla sınırlı değildir. Grin, aynı zamanda Bitcoin’den de tamamen farklı bir özelliğe sahiptir. Bu özellik, Bitcoin ve Grin’in birbirinden oldukça farklı misyona sahip para politikalarıdır.

Bitcoin’in Adalet Temeli

Satoshi Nakamoto, devlet paralarından farklı olarak, Bitcoin’i sınırlı arz para politikasıyla çıkardı. Toplam arz, 21 milyon adet Btc’yi geçmeyecek şekilde, her 4 senede bir dağıtılan ödül yarıya düşmektedir. Bu politika, ilk bakışta devlet paralarına kıyasla daha adaletli bir yapı ortaya koyuyor gibi gözükse de, öngörülen ve tam olarak öngörülemeyen belli başlı yorumlara sahip olduğunu söyleyebiliriz.

1. İlk 4 Yılda Arz’ın Yarısının Enjekte Edilmesi

Bitcoin’in Arz Modeli
  1. Fiyat volatiletesi, diğer bir çok emtia’ya göre her zaman çok yüksek oldu.
  2. Ödeme aracı olmak yerine, genellikle cüzdanda bekletildi.

2. Elektronik Nakit Para mı? Yoksa Değerli Metal mi?

Satoshi Nakamoto, Bitcoin’i anlattığı white paper’da, Bitcoin’i Eşten Eşe Elektronik Nakit sistemi olarak tanıttı.

3. Sınırlı Arz, Sürdürülebilir Para veya Yatırım Aracı Olabilir mi?

Bitcoin’in sürdürülebilir olup olmadığını sorgulamak için, günümüze kadar sürdürülebilir 2 gerçek örnek olan devlet paralarının ve değerli metallerin özelliklerine bakabiliriz.

Gold Mine Production 1900–2014

4. Nakit veya Değerli Metaller Tamamen Kaybolabilir mi?

Satoshi Nakamoto, Bitcoin’de 21 milyon adet sınırlı arz belirlerken, belki de sınırlı arza sahip bir kripto para için, aklına gelmeyen bir tehlikeyi kaçırıyordu.

5. Blok Ödülleri Bittiği Zaman Ne Olacak?

4 year periods
Source
Bitcoin’de günlük ihraç edilen blok ödüllerinin $ cinsinden grafiği

Grin’in Adalet Temeli

Ignotus Peverell, bizim Bitcoin hakkında anlattığımız şeylerin bir çoğuna hakimdi. Bir forum gönderisinde sadece 8 maddeyle anlattıklarımızın çoğunu özetledi ve bir şeyleri sorgulamamızı sağladı.

1. Arzın Sabit ve Sınırsız Olarak Enjekte Edilmesi

Grin’in para politikasındaki sabit ve sınırsız olarak artan arz, dağıtılan Grin miktarını ilk günden, sonsuza kadar hep aynı yapmaktadır.

İlk 4 yılda arzının yarısını enjekte eden Bitcoin — Her sene aynı miktarda dağıtım yapan Grin
  1. Fiyat volatilitesi düşük olma potansiyeli taşır çünkü bu para politikası daha uzun süreli parasal enflasyon yaratır ve yüksek fiyat şişmesine karşı direnç oluşturur.
  2. Cüzdanda bekletilmek yerine, gerçek bir ödeme aracı olarak kullanılabilme teşviği yaratır çünkü toplu benimseme ve kullanım olmazsa, Grin’in herhangi bir değeri de olmaz.

2. Grin Hem Elektronik Nakit Hem Değerli Metal Olabilir mi?

Grin’in sınırsız arzı ve azalmadan devam eden parasal emisyonuyla beraber, hem değerli metal hem de nakit ödeme aracı olabilme potansiyeline sahiptir diyebiliriz çünkü hem devlet paralarının, hem de değerli metallerin sahip olduğu devamlı olarak artan ve sabit olmayan arz özelliğine sahiptir.

3. Sınırsız Arz, Sürdürülebilir Para veya Yatırım Aracı Olabilir mi?

Sürdürülebilirlik adına, sınırsız arzın daha iyi bir seçim olabileceğini söyleyebiliriz çünkü Dünya üzerindeki en uzun süreli sürdürülebilir örnekler olan gümüş ve altın’a baktığımızda, bu metallerin hala arzlarının sonuna erişmediklerini ve kazım miktarlarının azalmak yerine tam tersine arttığını biliyoruz.

Source 1Source 2

4. Grin’ler Kaybolursa Sorun Olur mu?

Grin arzı sınırsız ve sabit olarak arttığı için, ne kadar çok Grin kaybolursa kaybolsun, Grin’in zarar görme ihtimali düşüktür çünkü gelecek yıllarda üretilecek yeni Grin’lerle arz sorunu yavaş yavaş çözülecektir. Durumun daha iyi anlaşılabilmesi için, Bitcoin’in arzının %50'sinin kaybolduğunu düşünebilirsiniz. Bu geri döndürülmesi imkansız bir senaryoyken, Grin arzının %100'ü kaybolsa bile, bu zamanla yeni Grin’ler üretileceği için çözülebilecek bir problemdir.

5. Blok Ödülleri Sabit ve Bitmiyor

  1. sabit blok ödüllerinin fiyat istikrarına olan katkısı, madenci sayısındaki değişimlerde de istikrar sağlama potansiyeline sahiptir. İstikrarlı değişimler, istikrarlı ağ güvenliğini oluşturur.

Grin ve Bitcoin’in Kader Kesişimleri

19 Kesişimi

2 Ağustos Kesişimi

İsim Harfi Sayıları

9–15 Ocak

9–15 January 1988

Sonuç

Bitcoin, devlet paralarına tepki olarak doğan ve merkeziyetsiz olmaya çalışan ilk kripto paraydı. Çıktığı döneme göre ve sahip olduğu özelliklerle de oldukça değerliydi ancak buna karşın, Bitcoin’in bir insan yapımı olduğunu, onunda eksikliklerinin ve bir sonunun olabileceğini bilmek gereklidir. Grin ise Bitcoin, diğer kripto paralar, değerli metaller ve devlet paralarındaki eksikliklerin çoğuna odaklanan ve bunlara çözüm oluşturmaya çalışan yeni bir adımdır.

Minexpert — Cihat M. Ozturk

Not: Daha fazlası, “SUNRISE OF GRiN” kitabında olacak.

--

--

#Blockchain #Cryptoanalysis #Technicalanalysis #Miningsystems Energy Engineer — Economist(2) madenuzmani@gmail.com

Love podcasts or audiobooks? Learn on the go with our new app.

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store